Canadese Hoge Raad: "Aansprakelijkheid voor links is beperkt"
De Canadese Hoge Raad heeft een fascinerende uitspraak gedaan in de zaak Crookes vs. Newton. De rechtszaak gaat over de vraag naar aansprakelijkheid voor het “linken” naar lasterlijke teksten of websites. De Canadese Hoge Raad besloot dat een persoon die ‘slechts’ verwijst met hyperlinks naar schadelijke content niet zelfs aansprakelijk is voor het openbaar maken van de schadelijke informatie. Er is in Canada dus geen sprake van laster als je linkt naar lasterlijke informatie.
Volgens de rechter kan een hyperlink op zichzelf nooit worden gezien als een ‘publicatie’ van het werk waarnaar de link verwijst. Dit is nogal een stellig standpunt van de Canadese rechter, aangezien interpretaties over de betekenis van ‘linken naar’ nogal uiteenlopen.
Een Spaanse rechter interpreteerde de term onlangs namelijk geheel anders. Het Gerechtshof van Viscaya in Spanje, definieerde ‘linken naar’ als ‘communicatie naar het publiek’. De gedaagden in deze Spaanse zaak werden veroordeeld voor het schenden van auteursrechten vanwege het plaatsen van links naar auteursrechtelijk beschermde werken die illegaal aangeboden werden. Omdat zij door middel van links de werken 'openbaar maakten', pleegden de Spaanse filesharing sites inbreuk op auteursrecht.
Het Canadese Supreme Court bepaalde echter dat links slechts digitale voetnoten zijn die niet mogen worden gezien als openbaarmakingen van de bestanden waarnaar zij verwijzen. Rechter Abella verklaart: “Hyperlinks zijn in essentie referenties. Door op de link te klikken, wordt de lezer naar andere bronnen verwezen. Hyperlinks kunnen worden ingevoegd, met of zonder medeweten van de exploitant van de site met het secundaire artikel. En: Invoegen van een hyperlink geeft degene die de link plaatst geen controle over de inhoud in het secundaire artikel waarnaar het linkt. Het feit dat de toegang tot die inhoud met hyperlinks veel gemakkelijker is dan met ‘papieren’ voetnoten verandert niets aan de realiteit dat een hyperlink, op zichzelf, inhoud-neutraal is - het spreekt geen oordeel, noch heeft de verwijzende partij controle over de inhoud waarop zij betrekking heeft”,
Ik ben het eens met de Canadese rechter dat het zeer belangrijk is om vast te stellen dat een hyperlink in principe een digitale voetnoot is, die bovendien inhoudelijk neutraal is. De persoon die een link plaatst naar een bepaalde pagina heeft geen controle over de inhoud van de pagina. Dit laatste is een essentieel aspect van de online wereld: links zijn verwijzingen naar online plaatsen met informatie die veranderd kunnen zijn in een later stadium. Een (te) brede reikwijdte van de aansprakelijkheid voor content waarnaar een (hyper)link verwijst zou, naar mijn mening, miskennen welke belangrijke rol die links spelen in de uitwisseling van informatie op het internet en de vrijheid van meningsuiting. Ook de rechters in deze zaak erkennen dat het maatschappelijke belang van het functioneren van het internet in het algemeen in deze zaak op het spel staat, zoals te lezen is in het arrest.
Het Canadese recht met betrekking tot laster en het Spaanse auteursrecht zijn natuurlijk niet hetzelfde, dus dat kan lokale verschillen rechtvaardigen. Ook gaat de Canadese jurisprudentie strikt genomen niet over de dezelfde juridische kwestie als in Spanje en het beslist ook geen kwesties buiten Canada, maar het geeft wel aan dat de Canadese Hoge Raad erkent dat er beperkingen moeten zijn aan de aansprakelijkheid voor links. Rechtbanken over de hele wereld zullen te maken krijgen met de vraag of een link of hyperlink op zichzelf ‘openbaarmaking’ is in termen van hun lokale auteurswet. Ik denk dat deze uitspraak van de Canadese Hoge Raad een zeer nuttige en constructieve richtlijn biedt voor het beoordelen van zaken die draaien om aansprakelijkheid en auteursrechtelijke kwesties in de online context.
Bronnen: Supreme Court of Canada, 19 oktober 2011, Crookes v. Newton, 2011 SCC 47; Michael Geist