Kunnen Amerikaanse artiesten na 35 jaar hun gelicenseerde rechten weer opeisen?

Auteur: Kim Crijns - 03-09-2011

Artiesten die muziek hebben gemaakt na 1978 kunnen binnenkort in toenemende mate in staat zijn om auteursrechtelijke licenties die zij hadden toegekend aan bedrijven met wie ze zaken deden te beëindigen. Hoe dat kan? Sectie 203 (a) (3) van de US Copyright Act van 1976 stelt dat elke auteursrechthebbende die een licentie heeft verstrekt na 1 januari 1978 deze overeenkomst kan beëindigen en zo de rechten op de werken kan terugkrijgen 35 jaar na de datum van uitvoering van de licentie. Dit gedeelte van de wet is echter niet van toepassing op "works for hire", ook wel werken vervaardigd in dienstverband onder de Nederlandse Auteurswet.

In het geval dat de platenmaatschappijen kunnen bewijzen dat de nummers van de artiesten worden beschouwd als ‘works for hire’, zal de artiest niet in staat zijn om de overeenkomst te beëindigen. Een ‘work for hire’ is een werk dat is gemaakt door een werknemer, of een werk dat in een van de specifieke categorieën van werken valt op grond van Sectie 101. Liedjes vallen niet onder een van de specifieke categorieën, dus de enige manier waarop de nummers van de artiesten kunnen worden beschouwd als ‘works for hire’ is als de artiest wordt beschouwd als een werknemer.

Een belangrijke vraag is daarom dan ook of een gecontracteerde artiest een werknemer is. In de Amerikaanse zaak CCNV v. Reid was er een geschil tussen een kunstenaar en een organisatie over de intellectuele eigendom van een auteursrechtelijk beschermd sculptuur. Om het geschil op te kunnen lossen werd het begrip "work for hire" nader uitgelegd.  De rechter keek naar verschillende factoren, zoals het niveau van de vaardigheden van de artiest, de creatieve keuzes van de artiest, waar de artiest werkte, of de artiest recht en controle had op de reikwijdte en duur van het proces van het werk en de wijze van betaling.

En wat gaat er dan nu gebeuren als de artiesten inderdaad een legitiem grond hebben? Zullen artiesten rechtszaken gaan beginnen tegen platenmaatschappijen? We hebben gemerkt dat artiesten die hun muziek na 1978 hebben uitgebracht, zoals The Village People, een rechtszaak zijn begonnen rechtszaak hierover. Als kunstenaars met succes deze licenties kunnen beëindigen zullen de platenmaatschappijen waarschijnlijk veel verlies gaan maken. Daarom zullen deze platenmaatschappijen waarschijnlijk proberen om meer en betere diensten voor artiesten aan te bieden, in ruil voor het behouden van de rechten. Het is nu afwachten hoe het er in de toekomst uit zal zien.

Bron: IPBrief.net