Duitse rechter: Geen bonus voor nasynchronisatie-acteur bij succesvolle film

In Duitsland speelt momenteel een opvallende auteursrechtelijke kwestie rondom een curieus artikel in de Duitse auteurswet. Artikel 32a zegt namelijk dat een auteur aanspraak kan maken op een extra vergoeding wanneer de oorspronkelijke vergoeding die hij voor zijn werk kreeg onredelijk laag blijkt te zijn in vergelijking tot de uiteindelijke opbrengst van het werk. Deze situatie kan bijvoorbeeld ontstaan wanneer een productie een onverwacht groot succes is.

Een interessante vraag is wie nu aanspraak kan maken op zo’n bonus. Marcus Off, een Duitse acteur die meewerkt aan veel films door teksten in te spreken ten behoeve van de nasynchronisatie van Engelstalige films in het Duits, meent dat hij recht heeft op de ‘succes’-bonus. Deze stelling neemt hij in naar aanleiding van het enorme succes van de filmreeks Pirates of the Caribbean, waarin hij de Duitstalige stem van Johnny Depp verzorgde.

Marcus Off verdiende hier een salaris van 18.000 euro mee, terwijl de films miljoenen hebben opgeleverd.  Off vind dat zijn vergoeding te laag is, aangezien hij in feite de hoofdrol vertolkte. Op basis van art. 32a Urhebergesetz eist hij van filmproducent Disney een aanvullende vergoeding van 180.000 euro.

De rechtbank in Berlijn stelde vast dat een acteur, als uitvoerende artiest in principe aanspraak kan maken op een redelijke aanvullende vergoeding op grond van de vaststelling dat zijn honorarium disproportioneel laag is in vergelijking met de opbrengst van een film. (§79.2.UrhG).

Echter in dit geval wijst de rechter de “redelijke vergoeding” niet toe aan de voice-over-acteur, omdat deze in casu slechts een ondersteunende en ondergeschikte bijdrage heeft geleverd aan de film. De rechtbank weegt dus mee in hoeverre de eiser heeft bijgedragen aan het succes. Het moet inderdaad gezegd worden dat de heer Off slechts een geluidseffect heeft toegevoegd. Hij heeft bijvoorbeeld geen vertaalwerk gedaan.

Hoewel het met deze uitspraak niet uitgesloten is dat een nasynchronisator een aanvullende redelijke vergoeding kan claimen bij groot succes van een film, beperkt de rechtbank deze mogelijkheid wel heel sterk. De rechter erkende dat Offs bijdrage er toe deed, maar vond het salaris wat hij heeft ontvangen redelijk.

Het is begrijpelijk dat Off deze claim heeft ingediend. Het is natuurlijk frustrerend om als artiest te worden afgekocht terwijl later blijkt dat je werk miljoenen waard is. Toch begrijp ik de redenering van de rechtbank wel. Als zelfs de Duitse stem van Johnny Depp recht heeft op een aanvullende vergoeding, wat zullen de kostuumontwerpers en –niet te vergeten- de Italiaanse stem van Depp dan wel niet denken? Ergens moet een grens getrokken worden, aangezien de producent –Disney in dit geval- anders wel erg veel risico op claims loopt wanneer zij een succesvol product opleveren. Marcus Off is het in elk geval niet met me eens, hij gaat in hoger beroep tegen deze uitspraak.

Bronnen: The IPkat; edubbing blog;  Artikelen 79.2. en 32a van de Duitse Auteurswet/Urhebergesetz (UrhG); Berliner Kammergericht 29 juni 2011 (zaaknr. 24 U 2/10)