Collectieve beheerorganisaties onder vuur
Bestuurders van de belangrijkste Spaanse auteursrechtenorganisatie SGAE zijn beschuldigd van het verduisteren van royalty inkomsten. Medewerkers van SGAE zijn aangeklaagd wegens fraude met betrekking tot het beheer van gelden die afkomstig zijn van licentieovereenkomsten en die bestemd zijn voor kunstenaars en artiesten.
Volgens de Spaanse krant El País, is het onderzoek met name gericht op Jose Luis Rodríguez Neri, de manager van een sub-orgaan van het SGAE, het Digitale samenwerkingsverband voor Spaanse Auteurs (SDAE). Neri wordt verdacht van fraude, verduistering van fondsen en valsheid in geschriften en is afgelopen maandag verhoord door onderzoeksrechters.
De Spaanse autoriteiten meldden dat Neri als bestuurder van SDAE betalingen goedkeurde voor niet-bestaande diensten van een aannemer, die vervolgens schimmige rekeningen voldeed aan Neri en zijn medewerkers. De aannemer overlegde boeken, waaruit bleek dat men 5 miljoen euro had ontvangen van SDAE, waarvan slechts 3,7 miljoen euro gemeld is aan de belastingdienst.
Een totaal van negen mensen binnen SGAE wordt geassocieerd met deze zaak, onder wie de voorzitter Teddy Bautista. De verdachten werden afgelopen weekend opgepakt. De negen werden op zondag zonder borgtocht weer vrijgelaten, maar hun paspoorten werden ingenomen en ze blijven voorlopig verdachte.
Europese collectieve beheermaatschappijen voor royalties hebben de laatste tijd steeds vaker te maken met slechte publiciteit. Zo werd de Franse auteursrechtenorganisatie Hadopi beschuldigd van het hanteren van een te streng handhavingsbeleid. Vervolgens werd de organisatie volledig lamgelegd door hackers. De Belgische SABAM werd uitgelachen toen ze eisten dat vrachtwagenchauffeurs royalties moeten gaan afdragen voor het gebruik van hun autoradio. In Nederland werd de integriteit van de administratie van auteursrechtenorganisatie Buma-Stemra openlijk betwijfelt in de Tweede Kamer, nadat directeuren van radiozenders ten onrechte bleken te zijn ingeschreven als componist of tekstschrijver van populaire liedjes.
Het probleem voor de meeste van deze maatschappijen voor collectieve belangenbehartiging is transparantie. Om het systeem van auteursrechtelijke bescherming, licenties en royalties goed te laten functioneren is het vertrouwen van de creatieve sector in dit systeem van cruciaal belang. Helaas is dit vertrouwen nogal op de proef gesteld. Mogelijk kan dit vertrouwen worden versterkt wanneer het voor het grote publiek inzichtelijker wordt hoe dit soort organisaties werken. De wijze waarop incidenten zoals deze recente Spaanse zaak worden afgehandeld zal ook zeker van invloed zijn. Laten we hopen dat de zaak zo snel mogelijk worden opgelost.
Sources: El País, ArsTechnica