Open source software levert slechts minimale besparing op voor de overheid
De afgelopen jaren is er bij de Rijksoverheid veel geïnvesteerd in het promoten van ‘open source software’. Het gebruik van software waarvan de maker niet hoeft te worden gecompenseerd voor zijn auteursrechten zou de overheid veel geld schelen.
Een recent rapport van de Algemene Rekenkamer stelt echter dat het gebruik van vrij beschikbare software, waar geen licentiekosten aan vastzitten, de overheid niet veel besparingen zullen brengen. Van de totale uitgaven aan informatie- en communicatietechnologie gaat slechts een klein deel naar computerprogramma's waarvoor betaald moet worden. Zelfs wanneer al deze betaalde programma’s vervangen worden door licentievrije programma’s, beïnvloedt dit maar een klein deel van de ICT-kosten.
Op verzoek van de Tweede Kamer onderzocht de Rekenkamer hoeveel de ministeries kunnen besparen door de betaalde software te vervangen door licentievrije programma's. Bij deze software geeft de auteur zijn werk vrij en kan iedere gebruiker het computerprogramma verbeteren en verder verspreiden, zoals bijvoorbeeld bij de internetbrowser Mozilla Firefox. De kamercommissie voor Rijksuitgaven besprak het rapport afgelopen dinsdag.
De Rekenkamer kwam erachter dat de ministeries in 2009 €88 miljoen hebben besteed aan betaalde software waar ook open varianten van op de markt zijn. Dat is slechts 4 procent van de totale ICT-uitgaven. De potentiele besparing is dus beperkt. Daar komt nog eens bij dat het Rijk al veel gebruik maakt van open ICT-technologie en dat het overstappen naar de open software niet echt gratis is. Invoering, beheer van updates en onderhoud kosten immers ook geld. Veel overheden zouden dan bovendien van bestaande lopende licentieafspraken af moeten.
De Algemene Rekenkamer stelt dat het Rijk scherper moet stellen met welk doel er naar open standaarden wordt gestreefd. Zij adviseren om enerzijds te kijken naar de structuur van organisatie. Daaruit vloeit voort hoe de ministeries met informatie en met ICT omgaan en welke software er nodig is. Pas dan is de keuze aan de orde of open of gesloten standaarden bruikbaar zijn, aldus het onderzoek. Anderzijds zouden strategische beleidsdoelen over de inzet van ICT in onze economie richting moeten geven aan promotie van open source software. Besluiten over software alleen benaderen vanuit het oogmerk kosten te besparen, is een te beperkt perspectief, zo meldt de Algemene Rekenkamer.
Bron: Algemene Rekenkamer