Opkomst van e-books transformeert boekenmarkt en levert interessante juridische vragen op

Auteur: Peter van der Veen - 02-02-2011

Borders, een Amerikaanse keten van boekwinkels, die ook e-boeken verkoopt via hun website heeft deze week aangekondigd dat ze ernstige liquiditeitsproblemen hebben.

Nu een grote e-boekhandel in gevaar van faillissement verkeert, roept dit interessante vragen op voor uitgevers van boeken op het snijvlak tussen de virtuele en fysieke wereld. Wat zou bijvoorbeeld gebeuren met de ‘account’ van een klant die volstaat met gekochte e-books als een website simpelweg ineens verdwijnt? Op dit moment is het onduidelijk.

De opkomst van e-books heeft de boekenmarkt veranderd in de afgelopen jaren. Toen Apple de iPad introduceerde was die niet alleen een revolutie in mobiel computergebruik, maar het creëerde ook een toenemende populariteit van e-books bij consumenten. Ook de invoering van het boek-als-applicatie op een mobiel toestel (ook bekend als enhanced e-books) was enorm vernieuwend.

Een andere belangrijke ontwikkeling is de invoering van een nieuw prijsmodel voor e-books. In het verleden kon de detailhandel, zoals boekwinkels maar ook internetwinkels als bijvoorbeeld Amazon, een boek verkopen voor de prijs die ze zelf wilden, zolang ze de uitgever op basis van de catalogusprijs compenseerden.

Toen Apple de iPad lanceerde, drongen ze iedereen - zoals Amazon - het zogenaamde ‘agency pricing model’ op. Dit model geeft uitgevers de mogelijkheid om de prijzen te bepalen. Deze verschuiving resulteert in grotere marges voor uitgevers en een meer directe relatie met de klant. Nu voelen de detailhandelaren de druk op hun zaken toenemen.

Vandaag beschouwt Michael Wolf het wankelen van Borders in The New York Times en werpt de vraag op: Wat gebeurt er als ze omvallen? Kunnen auteurs en uitgevers van e-boeken in de toekomst zelf verantwoordelijk worden voor de relatie met de klant? Mark Coker, CEO van online boekenplatform Smashwords, verwacht dat een grote boekhandel, zoals Borders, met veel e-boek abonnementhouders ongetwijfeld haar activa (en de passiva) aan een andere partij overdraagt bij een faillissement, wat betekent dat een ander bedrijf ook de klantrelaties overneemt.

Met e-books kan een onafhankelijke auteur in wezen zelf een uitgever worden op Amazon of een ander platform. Amazon zal niet snel failliet gaan. Maar in de toekomst gaan schrijvers misschien hun werk verkopen via allerlei verschillende verkoop platforms, waaronder detaillisten met een onevenwichtige balans. Zouden deze auteur / uitgevers zelf uiteindelijk verantwoordelijk worden voor de klantrelatie wanneer de e-boekhandel van het internet verdwijnt? Wordt vervolgd.