In de categorie nieuwe businessmodellen, vandaag op TechDirt aandacht voor het nieuwe fenomeen e-book uitleenservices. Zo is er naast de e-bookuitleenclubjes op Facebook nu ook eBookFling.com, een platform waarop gebruikers hun e-books ter ‘uitleen’ of ‘ruil’ kunnen aanbieden. Geïnteresseerden kunnen voor veertien dagen een e-book downloaden naar een e-book-lezend device naar keuze voor $1.99 of met de punten die ze verdienen door e-books aan te bieden. Na twee weken verdwijnt het e-book als vanzelf en wordt deze teruggegeven aan de oorspronkelijke bezitter, aldus eBookFling. TechDirt vraagt zich af, ‘mag dat’?

Als je naar de Europese en Nederlandse context kijkt, lijkt de dienst van eBookFling erg discutabel. De Europese richtlijn 92/100/EG, kortweg de Verhuur en uitleenrichtlijn, bepaalt dat het uitlenen of verhuren van een werk onder het openbaarmakingsrecht van de rechthebbende valt en zodoende een handeling vormt die hij mag toestaan of verbieden (artikel 1, leden 1, 2 en 3). De gemeenschappelijke deler is dat er in beide situaties sprake is van het voor bepaalde tijd ter beschikking stellen van het auteursrechtelijk beschermd werk. Het verschil tussen verhuren en uitlenen is, kort samengevat, dat er bij verhuur sprake is van direct of indirect economisch of commercieel voordeel en bij uitleen niet. Deze bepalingen zijn nagenoeg letterlijk overgenomen in artikel 12 leden 1, 2 en 3 van de Nederlandse Auteurswet.

Nu eBookFling voor het ‘uitlenen’ of ‘ruilen’ van de e-books een (op geld waardeerbare) vergoeding vraagt, is er op grond van het Gemeenschapsrecht echter geen sprake van een uitleenservice, maar van een verhuurservice. Als de uitgever van het e-book aan eBookFling geen toestemming heeft gegeven voor de verhuur, zal eBookFling er als uitleen of verhuurservice in Europese of Nederlandse rechtbanken niet heel sterk voor staan. 

BookSwim.com, die het eBookFling initiatief heeft opgezet, heeft echter ook een betaalde service voor het verhuren(!) en bezorgen van fysieke boeken. Het is mogelijk dat het voor beide services een deal heeft met boekenuitgevers, maar gezien de opzet van de dienst (gebruikers die het aanbod voor ‘uitleen’ of ‘ruil’ bepalen door uploads van eigen e-books, terwijl eBookFling aan de verhuur verdient) lijkt dat niet erg waarschijnlijk.

Bron: TechDirt