De controversiële anti-piraterij-overeenkomst ACTA is in strijd met het Europese recht. Dat stelt een groep wetenschappers van Nederlandse, Duitse, Britse en Spaanse universiteiten. In een gezamenlijke verklaring roepen ze de EU-lidstaten, het Europees Parlement en de Commissie op om niet in te stemmen met de huidige concept-tekst van het ACTA verdrag.

In tegenstelling tot de beweringen van de Commissie is ACTA op een aantal punten nog steeds niet te rijmen met de bestaande EU-wetgeving. De deskundigen stellen bijvoorbeeld dat ACTA de juridische bescherming van iemand die beschuldigd wordt van inbreuk op intellectuele eigendomsrechten uitholt ten gunste van de houders van deze rechten.

Zo kan volgens de huidige tekst een rechthebbende allerlei voorlopige voorzieningen tegen een vermeende inbreukmaker of een internet provider eisen, zonder dat de betrokkene vooraf wordt gehoord. Art 9 lid 4 van de EU Handhavingsrichtlijn (2004/48) en art. 1019-e Rv stellen aan het toelaten van een  maatregel zonder de betrokkene te horen echter de strenge voorwaarde dat er sprake moet zijn van onherstelbare schade voor de rechthebbende wanneer de maatregel achterwege zou blijven. Daarnaast hebben de ACTA onderhandelaars de bescherming van fundamentele beginselen als vrijheid van meningsuiting, privacy en bescherming van persoonsgegevens ingeruild voor vage en algemene bepalingen, volgens de kritische juristen.  

De bepalingen waarover men het meest verontwaardigd is, gaan over de handel in geneesmiddelen en over strafrechtelijke handhaving van intellectuele eigendomsrecht. Dit laatste onderwerp is erg controversieel, een voorgestelde richtlijn betreffende de strafrechtelijke handhaving van intellectuele-eigendomsrechten is dan ook vastgelopen in het EU-wetgevingsproces omdat daar geen overeenstemming over is bereikt. De critici vinden het daarom erg kwalijk dat men nu dergelijke regelgeving via het sluiten van een verdrag erdoor probeert te krijgen. 

De Commissie stelt zich te gesloten op met betrekking tot dit dossier en reageert tot nu toe onvoldoende op de kritiek rond de ACTA onderhandelingen, volgens de onderzoekers. Een kritische vraag van het liberale europarlementslid Marietje Schaake over de juridische aard van ACTA bleef bijvoorbeeld tot haar verbazing onbeantwoord.

Tot en met 7 februari verzamelen de wetenschappers nog handtekeningen en steun voor hun standpunt. Zolang er nog zulke belangrijke inconsistenties met de EU-wetgeving en twijfels over het waarborgen van fundamentele rechten van EU-burgers bestaan, mogen de Europese instellingen volgens hen niet instemmen met de overeenkomst. De petitie zal voor de stemming in het EP gepresenteerd worden. Nadat het EP zich heeft uitgesproken volgen nog debatten in nationale parlementen. De discussie over ACTA is voorlopig nog niet afgerond.

Bronnen:  heise.de en het Instituut voor rechtsinformatica van de Leibniz Universiteit in Hannover.