Downloaden uit illegale bron is naar Nederlands recht toegestaan onder de privé of thuiskopie-exceptie, ook al worden de nadelige gevolgen niet opgeheven door afdracht van een ‘thuiskopievergoeding’ op blanco gegevensdragers, aldus het Hof Den Haag. Ook spreekt het Haagse Hof zich uit over de factoren waar al dan niet rekening mee dient te worden gehouden in het bepalen van de hoogte van de thuiskopievergoeding. Dit blijkt uit het arrest dat het Hof Den Haag eergisteren wees in het hoger beroep in de zaak  tussen twintig producenten van gegevensdragers (ACI c.s.) en Stichting De Thuiskopie. 

Uit het arrest blijkt duidelijk dat het Hof worstelt met de legaliteit van downloaden zoals is bepaald en herhaaldelijk bevestigd in de Nederlandse parlementaire geschiedenis vanaf 2002. Alhoewel het niet de voorkeur verdiende, werd de mogelijkheid dat een privekopie via internet niet alleen uit legale, maar ook uit illegale bron kon worden gemaakt, uitdrukkelijk onder de reikwijdte van de thuiskopieexceptie (art. 16c, lid 1 Aw.) geschaard. Daarbij speelde verschillende factoren een rol.

Ten eerste dat men van mening was dat van een internetgebruiker niet kan worden verlangd dat hij kan beoordelen of sprake is van een legaal of illegale bron.

Ten tweede dat een verbod op downloaden uit illegale bron niet handhaafbaar leek. (Nota n.a.v. het Verslag inz. Aanpassingswet 2004, p. 32-33)

Ten slotte zou een verbod op downloaden uit illegale bron ook met zich meebrengen dat de thuiskopie-exceptie alleen nog maar zou toezien op legale privekopieen en de thuiskopievergoeding  derhalve naar beneden zou moeten bijgesteld, waarmee de downloader uit illegale bron goedkoper uit zou zijn en de wet indirect een premie op gebruik van illegaal werk zou vestigen. (Nota n.a.v het Nader Verslag inz. Aanpassingswet 2004, p. 13)

Uit deze uitspraken leidt het Hof af dat downloaden uit illegale bron onder de thuiskopie-exceptie van artikel 16c van de Nederlandse Auteurswet is toegestaan,  op voorwaarde dat er ‘een billijke vergoeding’ wordt betaald. Het Hof schaart zich duidelijk achter de uitleg van de regering, maar stelt de rechtvaardigheid ervan expliciet ter discussie (arrest, o.v. 7.14):

“Het hof stelt vast dat in het door de regering voorgestane systeem overeind blijft dat downloaden uit illegale bron tot gevolg heeft dat illegaal uploaden wordt gestimuleerd en dat de rechthebbenden in dat systeem derhalve geconfronteerd blijven met de nadelige gevolgen van het illegaal uploaden die niet worden opgeheven door een thuiskopievergoeding.”

Of de invulling van de Nederlandse wetgever wel door de driestappentoets van de Auteursrichtlijn (art. 5, lid 5, ARl) komt, blijkt uiteindelijk niet van invloed op de toelaatbaarheid van downloaden uit illegale bron in Nederland (arrest, o.v. 7.16):

“Ofwel aan de drie-stappen-toets is voldaan en dan is artikel 16c Aw, zoals uitgelegd onder 7.12 in fine, in overeenstemming met de ARl ofwel aan de drie-stappen-toets is niet voldaan en dat is artikel 16c Aw, zoals uitgelegd in rov. 7.12 in fine, zozeer in strijd met de ARl dat richtlijnconforme interpretatie niet mogelijk is, zodat de in rov. 7.12 in fine omschreven uitleg van artikel 16c Aw prevaleert”

Ten slotte doet het Hof nog uitspraak over welke factoren Stichting de Thuiskopie al dan niet rekening mag houden in het bepalen van de hoogte van de thuiskopievergoeding. Samenvattend zijn dit de volgende factoren (arrest, beslissing):

Paul Solleveld, directeur van de Nederlandse Vereniging van Producenten en Importeurs van beeld- en geluidsdragers (NVPI) is teleurgesteld:

"De thuiskopieregeling krijgt nu de vorm van een gedwongen licentie en dat is in strijd met alles waar het auteursrecht voor staat’. ‘Eerst wordt je de zeggenschap over de exploitatie afgenomen en daarna moet je dankjewel zeggen omdat de overheid je nog een paar grijpstuivers toestopt. Dat is niet meer uit te leggen in Europa".

Solleveld doelt hier op bevriezing van de thuiskopieregeling: er wordt in Nederland alleen een heffing geheven op blanco cd’s en dvd’s, terwijl het tegenwoordig veel gangbaarder is om direct naar een harde schijf of mp3-speler te downloaden, waardoor Stichting Thuiskopie en uiteindelijk de artiesten en producenten vergoeding mislopen.