Het is voor de rechtvaardiging van het toekennen van een exclusief recht (zoals auteursrecht) inderdaad van groot belang dat daar ook wettelijke excepties op bestaan. De excepties houden het auteursrecht in balans door te voorzien in uitzonderlingen voor maatschappelijke doelen, zoals voor nieuws, citeren en parodie, maar ook voor het onderwijs, bibliotheken en musea. 

Een wettelijke exceptie die er in voorziet dat ‘verweesde werken’ of ‘orphan works’ (werken die verloren dreigen te gaan door ouderdom) kunnen worden geconserveerd, ongeacht de toestemming van de rechthebbende (die vaak niet te achterhalen of onvindbaar is), lijkt mij een goede ontwikkeling. Gelukkig staat het oplossen van de problemen met de orphan works op het to-do-lijstje van onze eurocommissaris Neelie Kroes. Binnenkort komt de Europese Commissie met namelijk een wetgevingsvoorstel voor orphan works, aldus Kroes in een speech eerder deze week.

Voor wat betreft de stelling in de tweede post – dat de driestappentoets de balans tussen makers en gebruikers op een onaanvaardbare wijze verstoort – verwijs ik graag naar de goed onderbouwde comments bij je post: de driestappentoets richt zich in eerste instantie tot de wetgevers van de lidstaten en niet zozeer op afzonderlijke exploitatievormen in de lidstaten. 

Desalniettemin wil ik toch nog graag even inhaken op het voorbeeld van de knipselkranten. Aanvankelijk waren die in papieren vorm niet onrechtmatig vanwege de persexceptie (alhoewel dat ook al een controversiële uitleg was), maar daarna in digitale en doorzoekbare vorm wél vanwege strijd met de normale exploitatie van de krant. Dat contenteigenaren als kranten nieuwe digitale exploitatievormen en businessmodellen zoals digitale (knipsel)kranten ontwikkelen, lijkt mij  - met de huidige downloaddisussie in het achterhoofd - echter iets dat juist aangemoedigd moet worden. Zeker, de free flow of information moet goed worden beschermd, maar de dienst van een krantenuitgeverij die in zijn dienstverlening met de tijd mee gaat ook. Al kost het ze soms even wat tijd om die te ontwikkelen. 

Denkende aan de roep om het auteursrecht aan te passen aan de eisen van het internettijdperk, schiet de User Generated Content-exceptie me te binnen. Zo werden eerder dit jaar de zeer vermakelijke ‘Hitler rants’-parodieën die YouTube gebruikers het afgelopen jaar in elkaar hadden geknutseld op verzoek van de producent van de oorspronkelijke film offline gehaald. Wat dan weer aanleiding was voor een parodie daarover, dat was wel weer geestig… Alhoewel deze bewerkingen in Nederland naar mijn mening onder de parodie-exceptie zouden vallen, is het door YouTube offline halen van veel van deze fragmentjes aanleiding voor een roep om een mash-up of UGC-exceptie in de Auteurswet.

Het ministerie van Economische Zaken zou de mogelijkheid tot het invoeren van een UGC-exceptie aan het onderzoeken zijn. Denk je dat een dergelijke User Generated Content-exceptie door de driestappentoets zou komen?