Amerikaanse rechter: red kranten met verbod op links

Kranten hebben het niet gemakkelijk. Het gratis toegankelijke nieuws op internet deed abonnementsinkomsten teruglopen. En de economische crisis raakt de kranten dubbelhard. Het aantal abonnees neemt af en bovendien laten adverteerders het afweten. In Nederland stelde de commissie-Brinkman voor om een internetbelasting te heffen ten gunste van de geschreven media.

In de Verenigde Staten is dezelfde discussie aan de gang. Daar leverde een rechter onlangs een bijdrage aan het debat in dit blogartikel, waarin hij pleit voor een betere bescherming van de auteursrechtelijk beschermde online content van nieuwsmedia. Het is te makkelijk voor gratis media, zoals blogs, om de informatie te gebruiken door middel van parafrase en links, stelt rechter Posner. Blogs maken zich zo schuldig aan free-riding op berichten die nieuwsmedia hebben kunnen schrijven omdat hun redactie daar onderzoek naar heeft gedaan. Wanneer nieuwsmedia geen inkomsten meer krijgen voor het werk dat ze doen, zal de kwaliteit van de content verschralen.

Dit is inderdaad een probleem. De vraag is alleen of het verbieden van links een goede oplossing is. Volgens mij is een verbod op verwijzingen een medicijn dat meer ellende veroorzaakt dan de kwaal. Verwijzen en parafraseren vindt overal plaats, waarbij we het in de meeste gevallen toestaan of zelfs toejuichen. Artikelen in wetenschappelijke vakbladen, bijvoorbeeld, bestaan voor een fors gedeelte uit paragrafen die tot doel hebben de stand van zaken te beschrijven en de eigen bijdrage daarin te positioneren. Dat gebeurt door parafrase, verwijzingen en links naar andermans werk.

Daarnaast zijn verwijzingen en parafrasering ook aan de orde van de dag in de auteursrechtelijk beschermde content. Ook gezaghebbende media als NRC Handelsblad doen dat. En dat is maar goed ook. Als je je nooit zou mogen baseren op andermans werk, je dus nooit op de schouders van reuzen mag staan, blijft nieuwe kennis en content oppervlakkig omdat die nergens op kan voortbouwen. Geen zinnig debat kan nog plaatsvinden op basis van eerdere berichten in beschermde nieuwsmedia. Dat verhindert mensen te reageren. Immers: je mag andermans standpunt niet onder woorden brengen.

Natuurlijk is het belangrijk dat creatieve uitingen, en daar valt journalistiek ook zeker onder, beschermd zijn. Je kunt je alleen afvragen of je daarvoor twee middelen die van groot belang zijn in een levendige democratie, namelijk verwijzen en parafraseren van andermans teksten, aan te strakke banden moet leggen.