Opinie: krijg je door text-to-speech een afgeleid werk?
Vorige week lanceerde Amazon haar nieuwe eBook reader, de Kindle 2.0. Een van de nieuwe mogelijkheden van het apparaat is een ‘text-to-speech’ functie, waarbij een elektronisch boek dat op de Kindle staat wordt voorgelezen aan de gebruiker. Erg handig voor als je geen zin hebt om te lezen en een hele mooie functie voor visueel gehandicapten.
Maar auteurs en uitgevers zijn minder positief. Het Amerikaanse Authors Guild stelt zich op het standpunt dat de text-to-speech functie een inbreuk op het auteursrecht oplevert, omdat er een afgeleid werk door ontstaat. In het auteursrecht vallen afgeleide werken onder het auteursrecht van de oorspronkelijke maker. Met andere woorden, de text-to-speech functie van de Kindle is volgens de Authors Guild illegaal.
Persoonlijk vind ik het zeer twijfelachtig of er in dit geval sprake is van een afgeleid werk. Als je erg recht in de leer bent, dan is er inderdaad sprake van een afgeleid werk. Maar leidt het in dit geval ook tot bevredigende resultaten? Naar mijn smaak niet. De morele en economische rechten van de auteur worden namelijk niet geschaad (het boek is immers al gekocht). Daarnaast zal de text-to-speech functie naar alle waarschijnlijkheid alleen worden gebruikt voor privé doeleinden, een situatie die door de thuiskopie exceptie wordt gedekt. Dit is slechts anders als een boek wordt voorgelezen door de Kindle, dit wordt opgenomen en vervolgens opnieuw openbaar gemaakt. In dat geval kan er wel schade optreden voor de auteurs en uitgevers (vergelijk een audioboek).
Hoewel ik pro-copyright ben denk ik dat de auteurs er in dit geval goed naast zitten. Door het bereik van het auteursrecht op te rekken wordt afbreuk gedaan aan een functie die naast nuttig, ook goed is voor het stimuleren van de verkoop van eBooks. Daarnaast zullen (potentiële) klanten de redenering van de auteurs naar alle waarschijnlijkheid niet goed kunnen volgen en het als een oneigenlijke beperking zien. Anti-copyright activisten zullen dit ongetwijfeld als excuus opvoeren om inbreukmakend gedrag te rechtvaardigen en te stimuleren. Hierdoor worden de content industrie en het auteursrecht wederom in een negatief daglicht gesteld.
Het zou de Authors Guild sieren als ze in dit geval een stapje terug zouden doen. Net zo goed als het Amazon zou sieren als ze de ontwikkeling van nieuwe features zouden afstemmen met de auteurs en uitgevers waar het succes van de Kindle uiteindelijk van afhankelijk is.